उसात Gypsum देण्यापूर्वी soil test करून घ्या. क्षारयुक्त (saline) जमिनीत मीठ धुण्यासाठी चांगले पाणी आणि निचरा लागतो, Gypsum गरजेचे नाही. चोपण (sodic) जमिनीत Gypsum आणि शेणखताने फायदा होऊ शकतो. दोन्ही दिसायला सारख्या वाटतात, पण उपाय वेगळे आहेत, म्हणून test शिवाय Gypsum वर खर्च करू नका.
फरक कसा ओळखावा?
- क्षारयुक्त जमीन: उसाची पाने लवकर कोमेजतात, शेंडा करपतो, वाढ थांबते. गंभीर स्थितीत रोप मरते.
- चोपण जमीन: वर कडक थर बसतो, पाणी हळू मुरते, मुळांना हवा कमी मिळते, पोषक तत्त्वे कमी घेतली जातात.
South African Sugarcane Research Institute (SASRI) ची व्याख्या: क्षारयुक्त जमिनीत EC 400 mS/m (4 dS/m) पेक्षा जास्त आणि SAR 6 पेक्षा कमी असतो. चोपण जमिनीत EC 400 mS/m पेक्षा कमी, SAR 6 पेक्षा जास्त आणि pH 8.5 पेक्षा जास्त असतो. जमिनीच्या प्रकारानुसार critical SAR 6, 10 किंवा 15 मानला जातो.
EC किती असेल तर किती परिणाम?
- 0 ते 200 mS/m: वाढीवर परिणाम नाही.
- 200 ते 400 mS/m: थोडा परिणाम.
- 400 ते 600 mS/m: बराच परिणाम.
- 600 mS/m च्या वर: खूप जास्त परिणाम.
क्षारता बहुतेक वेळा कमकुवत निचरा आणि जास्त पाणी दिल्याने वाढते, कारण पाण्याची पातळी वर येते आणि मीठ वर चढते. दुष्काळाच्या वर्षी समस्या आणखी बिघडू शकते.
SASRI नुसार ऊस मका आणि soyabean पेक्षा क्षार जास्त सहन करतो, पण क्षार वाढले की उत्पादनावर परिणाम होतो. या कारणाने क्षार दिसल्यावरच नाही, तर नवीन लागवडीपूर्वीच test करून घेणे चांगले.
कोणत्या जमिनीत काय करावे?
- क्षारयुक्त जमीन: निचरा सुरू करा आणि चांगल्या पाण्याने मीठ धुवून खाली उतरवा. SASRI नुसार Gypsum किंवा sulphur ची गरज नाही. निचऱ्याशिवाय धुण्याचा फायदा होणार नाही.
- चोपण जमीन: Gypsum आणि चांगले कुजलेले सेंद्रिय खत जमिनीत मिसळा, मग पाण्याने धुवा. मात्रा soil test report आणि जमीन सल्ल्यानुसार ठेवा.
- सिंचनाचे पाणी: पाण्याचा EC आणि SAR देखील तपासा, कारण उन्हाळा आणि हिवाळ्यात क्षार बदलू शकतात.
- Soil sampling: चांगल्या आणि खराब दोन्ही भागांतून 0-30, 30-60 आणि 60-90 cm खोलीवर नमुने घ्या.
Navsari Agricultural University चा दक्षिण गुजरातमधील अभ्यास
2003 ते 2005 दरम्यान शेतकऱ्याच्या शेतात clay sodic जमिनीवर झालेल्या Navsari Agricultural University च्या अभ्यासात:
- Gypsum + शेणखत दिल्याने न दिलेल्या शेतापेक्षा 14.1 टन / हेक्टर जास्त ऊस मिळाला, आणि जमिनीचा pH आणि ESP घटले.
- Paired-row लागवडीत ऊस 67.6 टन / हेक्टर, सामान्य लागवडीत 61.2 टन / हेक्टर.
- चोपणपणा वाढेल तशी वाढ, उत्पादन, पोषक तत्त्वे घेण्याची क्षमता आणि रसाची गुणवत्ता घटली.
- CoN 91132 variety इतर दोन तपासलेल्या varieties पेक्षा चोपणपणाला जास्त टिकली.
हे एका अभ्यासाचे निकाल आहेत, वचन नाही. तुमच्या जमिनीसाठी सध्याची योग्य variety कृषी विद्यापीठाकडून जाणून घ्या.
प्रश्न आणि उत्तरे
प्रत्येक क्षारयुक्त जमिनीत Gypsum द्यावे का?
नाही. SASRI नुसार क्षारयुक्त जमिनीत Gypsum ची गरज नाही; तिथे निचरा आणि चांगल्या पाण्याने धुवून काढणे गरजेचे आहे. Gypsum मुख्यतः चोपण जमिनीसाठी आहे.
Soil test मध्ये काय पाहावे?
EC, SAR आणि pH. सोबत सिंचनाच्या पाण्याचा test देखील करून घ्या, आणि lab ला EC ची पद्धत विचारा.
स्रोत: SASRI Information Sheet 5.11: Properties of saline/sodic soils and their reclamation · Patel K.G. (Navsari Agricultural University, 2006): Management of clay sodic soils for enhancing sugarcane productivity in South Gujarat
*शेतकऱ्यांचे निकाल हे त्यांचे स्वतःचे अनुभव आहेत, हमी नाही. जमीन, पाणी, हवामान आणि काळजी यानुसार निकाल बदलतात.
तुमच्या उसासाठी थेट सल्ला हवा आहे?
तुमची सध्याची crop stage (Plantation, पहिले पाणी, Herbicide, 2–4 leaves) सांगा आणि program बद्दल जाणून घ्या.