खोडवा पिकात गॅप 20% पेक्षा जास्त असतील तर उत्पादनावर मोठा परिणाम होतो. गॅप भरण्याच्या तीन पद्धती आहेत: 1 ते 3 डोळ्यांचे बेणे (setts), polybag मध्ये तयार केलेले 35 ते 40 दिवसांचे settling, किंवा दाट जागेवरून clump हलवणे. Settling ची तयारी तोडणीपूर्वी करा.
खोडव्यात गॅप का पडतात?
ICAR-SBI, Coimbatore च्या अभ्यासानुसार कमकुवत फुटव्यांच्या कारणांमध्ये हवामान, कमकुवत लागण पीक, बुरशीजन्य रोग आणि कीड आहेत. Indian Farming च्या लेखानुसार तोडणीच्या वेळी मजुरांच्या ये-जा मुळेही गॅप पडतात. याच SBI अभ्यासात फक्त साधारण 40% शेतकऱ्यांनी गॅप भरले होते, कारण हे काम मजुरीचे आहे. पण गॅप 20% पेक्षा वाढले तर लक्षणीय नुकसान होऊ शकते.
आधी बुडखे सारखे छाटा
धारदार कोयत्याने बुडखे जमिनीच्या पातळीपर्यंत छाटा. त्यामुळे जुने डोळे निघून जातात आणि नवीन डोळे फुटण्यास चालना मिळते. Clump हलू नये याची काळजी घ्या, विशेषतः उथळ लागवडीत; नाहीतर रोपांची संख्या कमी होऊ शकते. त्यानंतरच ठरवा की गॅप कुठे आहेत.
गॅप भरण्याच्या तीन पद्धती
- बेणे (setts): 1, 2 किंवा 3 डोळ्यांचे निरोगी बेणे थेट गॅपमध्ये लावा.
- Polybag settling: तयार उगवलेले settling गॅपमध्ये लावा. रोप तयार असल्याने या पद्धतीत रोप स्थिरावणे सोपे जाते.
- Clump हलवणे: जिथे ऊस दाट आहे तिथून clump काढून गॅपमध्ये लावा. याच शेतातील clump वापरण्यापूर्वी रोग नाही याची खात्री करा.
SBI च्या 32 शेतकऱ्यांच्या अभ्यासात bud chip settling चा वापर 46.87%, polybag settling चा 43.75% आणि clump चे भाग करण्याचा वापर 40.63% शेतकऱ्यांनी केला होता. मजूर कमी असतील तर दाट जागेच्या clump ने सुरुवात करता येते, आणि settling तयार असेल तर ते आधी लावा.
Polybag settling ची तयारी
- डोळा वरच्या बाजूला ठेवून bag मध्ये ठेवा.
- Bag सावलीत ठेवा.
- डोळे साधारण 10 ते 12 दिवसांत फुटतात.
- 35 ते 40 दिवसांचे settling लागवडीसाठी वापरतात.
- लावण्यापूर्वी bag एका बाजूने कापा, म्हणजे माती फुटणार नाही.
Lucknow च्या trial मध्ये काय दिसून आले?
Indian Farming च्या लेखातील multi-ratooning trial मध्ये सरासरी खोडवा उत्पादन असे आले होते:
- बुडखे छाटणे + पाचटाचा mulch + गॅप भरणे: 63.4 टन / हेक्टर
- बुडखे छाटणे + पाचटाचा mulch, गॅप न भरता: 55.7 टन / हेक्टर
- Control: 45.0 टन / हेक्टर
हे एका trial चे आकडे आहेत, वचन नाही. तुमच्या शेतात जमीन, पाणी आणि variety नुसार वेगळे येऊ शकते.
गॅप भरल्यानंतर पाणी
SBI च्या अभ्यासानुसार खोडव्याची मुळे उथळ असल्याने खोडव्याला पाण्याचा ताण लवकर जाणवतो, विशेषतः सुरुवातीला. नव्याने लावलेल्या settling लाही ओलावा लागतो, म्हणून गॅप भरल्यानंतर पाणी वेळेवर द्या.
प्रश्न आणि उत्तरे
खोडव्यात गॅप कधी भरावे?
आम्ही पाहिलेल्या स्रोतांमध्ये नेमका दिवस दिलेला नाही. Settling 35 ते 40 दिवसांत तयार होते, म्हणून तोडणीपूर्वी nursery करा आणि तोडणीनंतर बुडखे छाटल्यावर गॅप भरा.
किती गॅप असतील तर भरणे गरजेचे?
SBI च्या अभ्यासानुसार 20% पेक्षा जास्त गॅप असल्यास लक्षणीय नुकसान होते. गॅप कमी असले तरी भरल्याने रोपांची संख्या टिकून राहते.
स्रोत: Rana et al.: Multi-ratooning in sugarcane, Indian Farming 71(05), 2021 · Shanthy et al.: Constraints and opportunities in sugarcane ratoon management, Journal of Sugarcane Research 2014 · TNAU Expert System for Sugarcane: Ratoon management
*शेतकऱ्यांचे निकाल हे त्यांचे स्वतःचे अनुभव आहेत, हमी नाही. जमीन, पाणी, हवामान आणि काळजी यानुसार निकाल बदलतात.
तुमच्या उसासाठी थेट सल्ला हवा आहे?
तुमची सध्याची crop stage (Plantation, पहिले पाणी, Herbicide, 2–4 leaves) सांगा आणि program बद्दल जाणून घ्या.