ખૂંટા પાકમાં ગેપ 20% થી વધારે હોય તો ઉપજ પર મોટી અસર થાય છે. ગેપ ભરવાની ત્રણ રીત છે: 1 થી 3 આંખના સેટ્સ, polybag માં તૈયાર 35 થી 40 દિવસના settling, અથવા ગીચ જગ્યાએથી clump ખસેડવા. Settling ની તૈયારી કાપણી પહેલાં કરો.
ખૂંટામાં ગેપ કેમ પડે છે?
ICAR-SBI, Coimbatore ના અભ્યાસ પ્રમાણે નબળી ફૂટના કારણોમાં હવામાન, નબળો રોપાણ પાક, ફૂગજન્ય રોગ અને જીવાત છે. Indian Farming ના લેખ પ્રમાણે કાપણી વખતે મજૂરોની અવરજવરથી પણ ગેપ પડે છે. આ જ SBI અભ્યાસમાં ફક્ત લગભગ 40% ખેડૂતોએ ગેપ ભર્યા હતા, કારણ કે કામ મજૂરીવાળું છે. પણ ગેપ 20% થી વધે તો નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે.
પહેલાં ઠૂંઠા સરખા કાપો
ધારદાર છરાથી ઠૂંઠા જમીનની સપાટી સુધી કાપો. તેનાથી જૂની આંખો નીકળી જાય છે અને નવી આંખો ફૂટવા પ્રેરાય છે. ધ્યાન રાખો કે clump ખસી ન જાય, ખાસ કરીને છીછરી રોપણીમાં; નહીંતર છોડની સંખ્યા ઘટી શકે. ત્યાર પછી જ નક્કી કરો કે ગેપ ક્યાં છે.
ગેપ ભરવાની ત્રણ રીત
- સેટ્સ: 1, 2 કે 3 આંખના સ્વસ્થ સેટ્સ સીધા ગેપમાં મૂકો.
- Polybag settling: તૈયાર ઉગેલા settling ગેપમાં રોપો. છોડ તૈયાર હોવાથી આ રીતમાં સ્થાપન સરળ રહે છે.
- Clump ખસેડવા: જ્યાં શેરડી ગીચ હોય ત્યાંથી clump કાઢીને ગેપમાં મૂકો. આ જ ખેતરના clump નો ઉપયોગ કરતા પહેલાં રોગ નથી તેની ખાતરી કરો.
SBI ના 32 ખેડૂતોના અભ્યાસમાં bud chip settling નો ઉપયોગ 46.87%, polybag settling નો 43.75% અને clump ના ભાગ કરવાનો 40.63% ખેડૂતોએ કર્યો હતો. મજૂરી ઓછી હોય તો ગીચ જગ્યાના clump થી શરૂ કરી શકાય, અને settling તૈયાર હોય તો તે પહેલાં રોપો.
Polybag settling ની તૈયારી
- આંખ ઉપરની તરફ રાખીને bag માં મૂકો.
- Bag છાંયડે રાખો.
- આંખો લગભગ 10 થી 12 દિવસમાં ફૂટે છે.
- 35 થી 40 દિવસના settling રોપણી માટે વપરાય છે.
- રોપતાં પહેલાં bag ને એક બાજુથી કાપો, જેથી માટી તૂટે નહીં.
Lucknow ના trial માં શું જોવા મળ્યું?
Indian Farming ના લેખના multi-ratooning trial માં સરેરાશ ખૂંટા ઉપજ આવી હતી:
- ઠૂંઠા કાપવા + કચરાનું mulch + ગેપ ભરવા: 63.4 ટન / હેક્ટર
- ઠૂંઠા કાપવા + કચરાનું mulch, ગેપ ભર્યા વગર: 55.7 ટન / હેક્ટર
- Control: 45.0 ટન / હેક્ટર
આ એક trial ના આંકડા છે, વચન નથી. તમારા ખેતરમાં જમીન, પાણી અને variety પ્રમાણે જુદું આવી શકે.
ગેપ ભર્યા પછી પાણી
SBI ના અભ્યાસ પ્રમાણે ખૂંટાના મૂળ છીછરાં હોવાથી ખૂંટો પાણીની ખેંચ જલદી અનુભવે છે, ખાસ કરીને શરૂઆતમાં. નવા રોપેલા settling ને પણ ભેજ જોઈએ, એટલે ગેપ ભર્યા પછી પિયત સમયસર આપો.
પ્રશ્નો અને જવાબ
ખૂંટામાં ગેપ ક્યારે ભરવા?
અમે જોયેલા સ્રોતોમાં ચોક્કસ દિવસ આપ્યો નથી. Settling 35 થી 40 દિવસમાં તૈયાર થાય છે, એટલે કાપણી પહેલાં nursery કરો અને કાપણી પછી ઠૂંઠા કાપ્યા બાદ ગેપ ભરો.
ગેપ કેટલા હોય તો ભરવા જરૂરી?
SBI ના અભ્યાસ પ્રમાણે 20% થી વધારે ગેપમાં નોંધપાત્ર નુકસાન થાય છે. ઓછા ગેપ હોય તો પણ ભરવાથી છોડની સંખ્યા જળવાય છે.
સ્રોત: Rana et al.: Multi-ratooning in sugarcane, Indian Farming 71(05), 2021 · Shanthy et al.: Constraints and opportunities in sugarcane ratoon management, Journal of Sugarcane Research 2014 · TNAU Expert System for Sugarcane: Ratoon management
*ખેડૂતોના પરિણામ તેમના પોતાના અનુભવ છે, ગેરંટી નથી. જમીન, પાણી, હવામાન અને સંભાળ પ્રમાણે પરિણામ બદલાય છે.
તમારી શેરડી માટે સીધી સલાહ જોઈએ છે?
તમારી હાલની crop stage (Plantation, પ્રથમ પિયત, Herbicide, 2–4 leaves) જણાવો અને program વિશે જાણો.