थंडीत तोडलेल्या उसाच्या बुडख्यांचे डोळे हळू आणि कमी फुटतात. म्हणून घाबरून लगेच शेत नांगरू नका. बुडखे जमिनीलगत छाटा, ओलावा टिकवा, 45 व्या दिवशी मोजणी करा आणि मग जिथे जागा रिकामी असेल तिथे गॅप भरा. खोडवा ठेवायचा की नाही ते त्यानंतर ठरवा.
थंडीत खोडवा मंद का होतो?
खोडव्याचे पीक बुडख्याच्या जमिनीतील डोळ्यांतून उभे राहते. Indian Farming च्या 2018 च्या लेखानुसार कमी तापमानात हे डोळे उशिरा फुटतात. सामान्य स्थितीतही बुडख्याचे फक्त 30 ते 40% डोळेच फुटतात. त्यामुळे सुरुवातीला शेत रिकामे वाटले तर लगेच अपयशी समजू नका.
तोडणीच्या महिन्याचा परिणामही अभ्यासात दिसला आहे. CoLk 8102 आणि CoS 88230 वर झालेल्या Sugar Tech च्या 2003 च्या अभ्यासात नोव्हेंबर आणि फेब्रुवारीत तोडलेल्या पिकापेक्षा डिसेंबर आणि जानेवारीत तोडलेल्या पिकात फूट कमी होती. Journal of Sugarcane Research च्या Karnal च्या अहवालातही वसंतात तोडलेल्या पिकाची सरासरी फूट हिवाळ्यात तोडलेल्या पिकापेक्षा जास्त होती.
तोडणीनंतर पहिल्या 45 दिवसांत काय करावे?
- बुडखे: धारदार कोयत्याने जमिनीलगत छाटा. बेट हलणार किंवा उपटणार नाही याची काळजी घ्या, नाहीतर रोपांची संख्या घटते.
- पाणी: तोडणीनंतर वेळेवर पाणी द्या. Indian Farming च्या 2021 च्या लेखानुसार खोडवा पिकाला संपूर्ण कालावधीत 8 ते 10 पाणी लागते. पाणी कमी असेल तर ठिबक उपयोगी आहे.
- पाचट: जाळू नका. त्याच लेखात सऱ्यांमध्ये हेक्टरी 3 टन पाचट पसरवण्याचा उल्लेख आहे, म्हणजे प्रति वीघा सुमारे 480 ते 490 किलो. तपशिलासाठी पाचट जाळावे की शेतात ठेवावे? वाचा.
- 45 व्या दिवशी मोजणी: Karnal च्या trial मध्ये फुटीची नोंद तोडणीनंतर 45 दिवसांनी घेतली होती. तुम्हीही त्याच दिवशी शेताच्या वेगवेगळ्या 4 ते 5 भागांत मोजणी करा. कुठे फूट चांगली आहे आणि कुठे रिकामे पट्टे आहेत ते नोंदवा.
Variety चा परिणाम किती?
थंडीत प्रत्येक variety सारखी फुटत नाही. Sugar Tech च्या अभ्यासात CoLk 8102 मध्ये बेटामागे फुटवे जास्त होते. Karnal मध्ये 7,000 पेक्षा जास्त जातींवर झालेल्या कामात हिवाळ्यातील फुटीत मोठा फरक दिसला. काही जाती तर हिवाळ्यात अधिक चांगल्या फुटल्या. म्हणून नवीन लागवड करताना विचारा: ही variety हिवाळ्यातील तोडणीनंतर खोडवा कसा देते?
गॅप भरावा की खोडवा ठेवूच नये?
45 दिवसांनंतर रिकामे पट्टे राहिले तर गॅप भरण्याचा विचार करा. 35 ते 40 दिवसांची polybag रोपे किंवा दाट जागेतील बेटे वापरता येतात. पद्धतीसाठी खोडव्यात गॅप कसा भरावा? वाचा.
किती गॅप असेल तर खोडवा ठेवू नये याचा एकच आकडा सर्व शेतांना लागू होत नाही. पण लाल कूज (Red rot) किंवा इतर गंभीर रोग असेल तर खोडवा ठेवू नका. शंका असेल तर फोटोसह कृषी अधिकाऱ्याला दाखवा.
तोडणीची वेळ तुमच्या हातात असेल तर
Indian Farming च्या 2021 च्या लेखानुसार सौम्य तापमानामुळे वसंतात तोडलेले पीक चांगला खोडवा देते. बहुतेक वेळा तोडणीची तारीख कारखान्याच्या कार्यक्रमावर अवलंबून असते, त्यामुळे हे नेहमी शक्य नसते. पण एकापेक्षा जास्त शेते असतील तर खोडवा ठेवायचे शेत हिवाळ्याच्या मध्यात तुटू नये हे पाहता येते. ज्या पिकाचा खोडवा ठेवायचा नाही ते डिसेंबर-जानेवारीत तोडणीला देणे अधिक सोपे पडते.
प्रश्न आणि उत्तरे
थंडीत तोडलेला खोडवा किती दिवसांत फुटतो?
एक ठराविक दिवस सांगता येत नाही. थंडी, variety आणि ओलावा यानुसार फरक पडतो. 45 व्या दिवशी मोजणी करून निर्णय घेणे चांगले.
सुरुवातीला शेत रिकामे दिसले तर नांगरून टाकावे का?
नाही, लगेच नाही. थंडीत बुडख्यांचे डोळे उशिरा फुटतात. 45 व्या दिवशी मोजणी करा, मग गॅप भरा किंवा कृषी अधिकाऱ्याचा सल्ला घ्या.
गुजरातमध्येही इतका परिणाम होतो का?
आम्ही वाचलेले अभ्यास उत्तर भारतातील आहेत. दक्षिण गुजरातची थंडी सौम्य असल्याने परिणाम कमी असू शकतो, पण नेमके आकडे आम्हाला मिळाले नाहीत.
स्रोत: Rana et al.: Multi-ratooning in sugarcane, Indian Farming 71(5), 2021 · Rai et al.: Soil incorporation of trash and foliar application of plant growth regulators, Indian Farming 68(12), 2018 · Singh, Rai, Solomon, Shrivastava: Role of IAA in sprouting of subterranean buds in winter initiated sugarcane ratoon, Sugar Tech 5(3), 2003 · Bakshi Ram: Sugarcane varieties for abiotic stresses, Journal of Sugarcane Research 7(1), 2017
*शेतकऱ्यांचे निकाल हे त्यांचे स्वतःचे अनुभव आहेत, हमी नाही. जमीन, पाणी, हवामान आणि काळजी यानुसार निकाल बदलतात.
तुमच्या उसासाठी थेट सल्ला हवा आहे?
तुमची सध्याची crop stage (Plantation, पहिले पाणी, Herbicide, 2–4 leaves) सांगा आणि program बद्दल जाणून घ्या.