ઠંડીમાં કાપેલી શેરડીના ઠૂંઠાની આંખો ધીમી અને ઓછી ફૂટે છે. એટલે ગભરાઈને તરત ખેતર ન ખેડો. ઠૂંઠા જમીન સરખા કાપો, ભેજ જાળવો, 45 દિવસે ગણતરી કરો અને પછી જ્યાં ખાલી જગ્યા હોય ત્યાં ગેપ ભરો. ખૂંટો રાખવો કે નહીં તે ત્યાર પછી નક્કી કરો.
ઠંડીમાં ખૂંટો કેમ ધીમો પડે છે?
ખૂંટાનો પાક ઠૂંઠાની જમીનમાં રહેલી આંખોમાંથી ઊભો થાય છે. Indian Farming ના 2018 ના લેખ પ્રમાણે નીચા તાપમાનમાં આ આંખો મોડી ફૂટે છે. સામાન્ય સ્થિતિમાં પણ ઠૂંઠાની ફક્ત 30 થી 40% આંખો જ ફૂટે છે. એટલે શરૂઆતમાં ખેતર ખાલી લાગે તો તરત નિષ્ફળ ન ગણો.
કાપણીના મહિનાની અસર પણ અભ્યાસમાં દેખાઈ છે. CoLk 8102 અને CoS 88230 પર થયેલા Sugar Tech ના 2003 ના અભ્યાસમાં નવેમ્બર અને ફેબ્રુઆરીમાં કાપેલા પાક કરતાં ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરીમાં કાપેલા પાકમાં ફૂટ ઓછી હતી. Journal of Sugarcane Research ના Karnal ના અહેવાલમાં પણ વસંતમાં કાપેલા પાકની સરેરાશ ફૂટ શિયાળામાં કાપેલા પાક કરતાં વધારે હતી.
કાપણી પછી પહેલા 45 દિવસમાં શું કરવું?
- ઠૂંઠા: ધારદાર દાતરડાથી જમીન સરખા કાપો. ઝુંડ હલી જાય કે ઊખડે નહીં તેની કાળજી રાખો, નહીંતર છોડની સંખ્યા ઘટે.
- પિયત: કાપણી પછી સમયસર પિયત આપો. Indian Farming ના 2021 ના લેખ પ્રમાણે ખૂંટા પાકને આખા સમયગાળામાં 8 થી 10 પિયત જોઈએ. પાણી ઓછું હોય ત્યાં ટપક ઉપયોગી છે.
- કચરો: બાળશો નહીં. એ જ લેખમાં ચાસ વચ્ચે હેક્ટરે 3 ટન કચરો પાથરવાની વાત છે, એટલે વીઘે આશરે 480 થી 490 કિલો. વિગત માટે કચરો બાળવો કે ખેતરમાં રાખવો? વાંચો.
- 45 મા દિવસે ગણતરી: Karnal ના trial માં ફૂટની નોંધ કાપણી પછી 45 દિવસે લેવાઈ હતી. તમે પણ એ જ દિવસે ખેતરના જુદા જુદા 4 થી 5 ભાગમાં ગણતરી કરો. ક્યાં સારી ફૂટ છે અને ક્યાં ખાલી પટ્ટા છે તે નોંધો.
Variety ની અસર કેટલી?
ઠંડીમાં દરેક variety સરખી રીતે ફૂટતી નથી. Sugar Tech ના અભ્યાસમાં CoLk 8102 માં ઝુંડ દીઠ ફણગા વધારે હતા. Karnal માં 7,000 થી વધારે જાતો પર થયેલા કામમાં શિયાળાની ફૂટમાં મોટો ફરક જોવા મળ્યો. કેટલીક જાતો તો શિયાળામાં વધારે સારી ફૂટી. એટલે નવું વાવેતર કરતી વખતે પૂછો: આ variety શિયાળાની કાપણી પછી ખૂંટો કેવો આપે છે?
ગેપ ભરવો કે ખૂંટો જ ન રાખવો?
45 દિવસ પછી ખાલી પટ્ટા રહે તો ગેપ ભરવાનું વિચારો. 35 થી 40 દિવસના polybag રોપા અથવા ઘાટી જગ્યાના ઝુંડ વાપરી શકાય. રીત માટે ખૂંટા પાકમાં ગેપ કેવી રીતે ભરવા? વાંચો.
કેટલો ગેપ હોય તો ખૂંટો ન રાખવો, તેનો એક જ આંકડો બધા ખેતરને લાગુ પડતો નથી. પણ રાતડો કે બીજા ગંભીર રોગનું ખેતર હોય તો ખૂંટો ન રાખો. શંકા હોય તો ફોટા સાથે કૃષિ અધિકારીને બતાવો.
જો કાપણીનો સમય તમારા હાથમાં હોય
Indian Farming ના 2021 ના લેખ પ્રમાણે હળવા તાપમાનને કારણે વસંતમાં કાપેલો પાક સારો ખૂંટો આપે છે. મોટા ભાગે કાપણીની તારીખ મિલના કાર્યક્રમ પર આધાર રાખે છે, એટલે આ હંમેશા શક્ય નથી. પણ એકથી વધારે ખેતર હોય તો ખૂંટો રાખવા જેવું ખેતર શિયાળાની વચ્ચે ન કપાય તે જોઈ શકાય. જે પાકમાં ખૂંટો નથી રાખવાનો તે ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરીમાં કપાય તેમ ગોઠવવું વધારે સહેલું પડે.
પ્રશ્નો અને જવાબ
ઠંડીમાં કાપેલો ખૂંટો કેટલા દિવસે ફૂટે?
એક નક્કી દિવસ કહી શકાય નહીં. ઠંડી, variety અને ભેજ પ્રમાણે ફરક પડે. 45 મા દિવસે ગણતરી કરીને નિર્ણય લેવો સારો.
શરૂઆતમાં ખેતર ખાલી દેખાય તો ખેડી નાખવું?
ના, તરત નહીં. ઠંડીમાં ઠૂંઠાની આંખો મોડી ફૂટે છે. 45 મા દિવસે ગણતરી કરો, પછી ગેપ ભરો કે કૃષિ અધિકારીની સલાહ લો.
ગુજરાતમાં પણ આટલી અસર થાય?
જે અભ્યાસ અમે વાંચ્યા તે ઉત્તર ભારતના છે. દક્ષિણ ગુજરાતનો શિયાળો હળવો હોવાથી અસર ઓછી હોઈ શકે, પણ ચોક્કસ આંકડા અમને મળ્યા નથી.
સ્રોત: Rana et al.: Multi-ratooning in sugarcane, Indian Farming 71(5), 2021 · Rai et al.: Soil incorporation of trash and foliar application of plant growth regulators, Indian Farming 68(12), 2018 · Singh, Rai, Solomon, Shrivastava: Role of IAA in sprouting of subterranean buds in winter initiated sugarcane ratoon, Sugar Tech 5(3), 2003 · Bakshi Ram: Sugarcane varieties for abiotic stresses, Journal of Sugarcane Research 7(1), 2017
*ખેડૂતોના પરિણામ તેમના પોતાના અનુભવ છે, ગેરંટી નથી. જમીન, પાણી, હવામાન અને સંભાળ પ્રમાણે પરિણામ બદલાય છે.
તમારી શેરડી માટે સીધી સલાહ જોઈએ છે?
તમારી હાલની crop stage (Plantation, પ્રથમ પિયત, Herbicide, 2–4 leaves) જણાવો અને program વિશે જાણો.